شما وارد حساب خود نشده و یا ثبت نام نکرده اید. لطفا وارد شوید یا ثبت نام کنید تا بتوانید از تمامی امکانات انجمن استفاده کنید.

درود کاربر مهمان
مهمان گرامی به انجمن ملی ایرانیان خوش آمدید . لطفا برای استفاده از امکانات انجمن عضو شوید و اگر قبلا عضو سایت شده اید وارد شوید .
برای دریافت کلمه عبور جدید لطفا آدرس ایمیل زمان عضویت خود را در کادر زیر وارد کنید

ارسال پاسخ 
معنای نام ایران و پارس
ارسال: #1
03-27-2013, 04:29 PM
با اطلاعات موجود، کوشش برای دستیابی به معنای لغوی واژه‌های ایران و فارس و ریشه‌ها و واژه‌های هم‌خانواده با آنها و تکیه بر این معناگذاری‌ها، بیش از آنکه بر دانسته‌های ما بیفزاید، موجب گمراهی‌های بیشتر می‌شود.

همگی نام‌های کهن سرگذشتی دور و دراز داشته‌اند و در گذر زمان دچار تغییرات آوایی و معنایی جدی شده‌اند. این تغییر و تطورها در میان نام‌هایی که قدمت بیشتر و کاربرد فراوان‌تر داشته‌اند، چشمگیرتر است و علاوه بر اینکه به معنای آنها نمی‌توان به سادگی پی برد، حتی دستیابی به ریشه آغازین آن نام‌ها که ممکن است معنای نخستین خود را در آن مستتر داشته باشند، ناممکن است. در صورتی که بتوان به ریشه نامواژه‌ای دست پیدا کرد و به معنای آغازین آن نیز پی برد، باز هم امکان معناگذاریِ صورت‌های متأخر آن وجود ندارد. چرا که از سویی، معنا و مصداق نام‌ها و واژگان در گذر زمان دگرگون می‌شوند و از سوی دیگر- در بسیاری هنگام‌ها- معنای اصطلاحی نام‌ها و واژگان بر معنای لغوی چیره می‌شود و آن معنای لغوی برای همیشه از دست می‌رود. (برای نمونه: مهد کودک، دبیرستان، اعتصاب، بچه شیطان، سینه به سینه).

حتی در بسیاری مواقع، از صورت‌های صرفی گوناگونِ واژه‌ها، معانی متنوعی دریافت می‌گردد که گاه کمترین ارتباطی با یکدیگر ندارند. (برای نمونه: نظام و نظامی، استخدام و مستخدم، شعر و شعار، تظاهر و تظاهرات، شایعه بیماری و شیوع بیماری، اشراف و شرف، آگاهی و آگهی، توصیه و وصیت، استعفاء و عفو و معاف).

بدیهی است که در چنین هنگام‌هایی، بکارگیری معنای لغوی به جای معنای اصطلاحی، موجب بدفهمی و گمراهی خواهد شد. (برای نمونه: بچه‌های خرچنگ بجای بچه‌های سرطان).

هنگامی که با واژه‌ای که بر یک نام خاص دلالت می‌کند، سروکار داریم، لزوم توجه به معنای اصطلاحی و مفهوم و مصداق آن بسا مهمتر از معنای لغوی آن خواهد بود.

کوشش برای دستیابی به معنا یا مفهوم نام‌های خاص بر اساس ریشه‌های لغوی آنها، معمولاً به نتایج شایسته‌ای نخواهد رسید. بخصوص اگر که ریشه لغوی و اجزای متشکله آنها نیز بر اساس تخمین و تصور به دست آمده باشند. (معناگذاری‌های که اخیراً برای نام شهرهای کرمان، گرگان، شیراز، تبریز، مکران و غیره بازگو می‌شود، نمونه‌هایی از چنین رویکردهایی است).

برای نام‌های آریا و پارس (و نیز ریشه‌های لغوی و نام‌های هم‌خانواده با آنها) معناهای بسیار متنوع و متفاوتی عرضه شده است. گستردگی دامنه این معانی، از سستی نظریه‌ها حکایت دارد. بهره‌گیری از ریشه «ار» برای دستیابی به معنای آریا تاکنون نتیجه‌ای جز گمگشتگیِ بیشتر به همراه نداشته است. چرا که این ریشه در تمامی زبان‌های باستانی با معانی متفاوت و متنوعی بکار رفته و تأکید و اصرار بر یکی از آنها تنها با نیروی ذوق و سلیقه امکان‌پذیر می‌شود.

برای نام آریا تاکنون معناهای فراوانی پیشنهاد شده است: «نجیب و آزاده» و گاه «نجیب‌زاده» از یک ریشه مبهم و بازسازی‌شده هندواروپایی؛ «مهاجرت‌کنندگان» از ریشه «رِنا» در زبان سانسکریت و «ار» در زبان هیتیایی؛ «عرب‌نما/ عرب‌های شرقی» از عبارت «اَریبی (Aribi) شَـه نیپیه شَـمَـشی» در کتیبه‌های آشوری (اینان نام آریا و عرب/ اَرَب را از یک ریشه می‌دانند)؛ «کوچ‌نشینان» از ریشه «رب» در زبان عبری؛ «سرزمین پست» از ریشه «ایر» در زبان پهلوی؛ «گردونه‌سواران/ ارابه‌رانان» از ریشه «اَرَه» در زبان سانسکریت و «رَثَـه» در زبان اوستایی؛ «پیشرو/ پیشرفت‌کننده» از ریشه «فْـرَه» در زبان اوستایی؛ «آرام/ فروتن» از جزء آغازین نامواژه «آرمَـئیتی» در اوستا؛ «بلند/ والا» و «سرزمین بلند/ سرزمین والا» از ریشه «اِر» در زبان‌های هندواروپایی و نیز قابل قیاس با نامواژه «علی»؛ «مهمان‌نواز/ دوست» با قیاس به واژه سانسکریت «اَریَمَن»؛ «غریبه/ دزد/ دشمن» از ریشه «اَ-ری» در زبان سانسکریت؛ «مسگر» هم‌ریشه با «آرسن» به معنای مس؛ و نیز معناهای بی‌شمار دیگر بر اساس ریشه‌شناسی‌های دیگر.

با همین رویکرد، معانی فراوانی نیز برای نام پارس پیشنهاد شده است: «آهن/ آهنگر» با قیاس به واژه هندی «پارسَـوَه» به معنای آهن و نیز واژه لاتینی «فِـرسُـم» به همان معنا؛ «تبر/ تبردار» با قیاس به واژه فارسی باستان «پَـرَثو» به معنای تبر جنگی و نیز خاستگاه کهن‌تر هندوایرانی آن به معنای کلنگ؛ «اسب‌سوار/ سوارکار» با قیاس به واژه‌ «پارسَـه» به معنای اسب در بسیاری از زبان‌های شرق باستان و نیز با قیاس به واژه عربی کهن «فَـرَسو» به همان معنا؛ «پارسا/ زاهد» با قیاس به واژه فارسی «پارسا»؛ و نیز بسیاری معناهای بی‌شمار دیگری بر اساس ریشه‌شناسی‌های متفاوت.

توجه و اصرار بر برخی از این معانی و پذیرفتن آن از سوی اشخاص گوناگون، بیش از اینکه متکی بر شواهد علمی باشد. متکی بر ذوق و احساسات شخصی و گرایش‌های قومیتی بوده است. به این صورت که کسانی از روی عناد نابجا به معانی‌ای همچون دزد و دشمن روی آورده‌اند و برخی دیگر از روی مهر و علاقه نابجا به معانی‌ای همچون نجیب و آزاده گرایش نشان داده‌اند.

آریایی ام مزدک پیشه
وای اهریمن اگر کاوه شوم
نقل قول این ارسال در یک پاسخ
 سپاس شده توسط آرتاپارت
ارسال پاسخ 
« قدیمی تر | جدید تر »
حالت موضوعی | حالت خطی
 
امتیاز موضوع:
  • 0 رأی - میانگین امیتازات : 0
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5


پرش به انجمن:


▲ بازگشت به بالاتماس با ماایران هخا (دوستداران ایران)بازگشت به محتوا آرشیوپیوند سایتی RSS